Iran , KSA a kind of Sophie's choice ( farsi)

Iran ,KSA ,

 

ایران،عربستان سعودی ؛ انتخاب سوفی 1

پس از یک هفته بحران در خلیج فارس وشبه سکوت وزارتخانه های غربی ، به کجا رسیدیم ؟

حکومت ریاض که به بانکدار تروریسم شهرت دارد، درهفته های اخیر رفتاری از خود نشان داد که حاکی از عزم مبازره با تعصب ورزی مجرمانه ای است که حیات او را اشکارا تهدید می کند.عربستان سعودی با این نگاه در راس ائتلافی از کشور ها ، 47 تن از تروریست ها را اعدام کرد که ضمنا بحرانی سیاسی در روابط خود با رقیب بزرگی مانند ایران افرید.عربستان سعودی که از دیر باز با بازگشت ایران به صحنه بین المللی مخالف بود ، انتقام خود را ماهرانه از رقیب گرفت . در پاسخ به این تحریک دیگر بیش از این چیزی برای شعله ور کردن منطقه نبود. ایران پاسخ داد، لیکن کدام ایران؟ ناظران موشکاف می دانند که ایران یک دست و یک صدا نیست.غیر از روحانی رییس جمهورکه به اعتدال گرایش دارد، کم و بیش پیروان مواضع سخت یعنی همان " تند روها " نیز هستند که سیاستی محافظه کارانه دارند و علنا با سیاست دولت در این دو سال که گشودن در ها است مخالف اند.

مخالفت بر مبنای ملاحظات اقتصادی

این مخالفت ، باید دانست که ربطی به اعتقادات مذهبی ندارد و بر مبنای ملاحظات اقتصادی است. پاسداران انقلاب که ضمن سایر فعالیت ها ، سود های کلان مالی در مدت چهل سال تحریم به دست اورده اند نمی توانند از دست دادن این امتیازات را تصور کنند. مشرق زمین و سرزمین پارس ها ، در ورای تصویری که از شکاف بین شیعه و سنی وجود دارد به تحلیلی دقیق نیاز دارد.

مقامات سیاسی تهران به نظر می رسد تا به امروز توانسته اند شتاب بحران را مهار کنند، لیکن جمعی از کشور های همسایه و دوست عربستان سعودی به دنبال سیاست قطع روابط ، دور این کشور گرد امده اند.ایران واردات کالا را از عربستان ممنوع کرد و امید به دست انتقام الهی علیه رقیب خود بسته است. در ان کرانه خلیج فارس صبر و شکیبایی غلبه یافته است و در نهایت این روحانی رییس جمهور است که از بحرانی تر شدن وضعیت فعلی متضررمی شود.

در زمینه اقتصادی ، بالا گرفتن بحران وضع شکننده ای برای کشور ومنافع اقتصادی سرشار که در پی امضای توافق هسته ای قابل پیش بینی است ایجاد می کند. این مساله ان چنان اهمیت دارد که کری وزیر امور خارجه امریکا مرتب در حال گفتگو با همتای خود ظریف به او اطمینان می دهد که تمام مراحل توافقنامه مراعات خواهد شد. چنیین وضعیتی ممکن است نه از نظر حقوقی بلکه واقعا تمام دستاورد های توافقنامه هسته ای را به باد دهد.

تصور کنیم بد ترین سیاستی که عربستان سعودی ممکن است اتخاذ کند تحریم ایران و در نتیجه قطع تمام روابط توسط شرکای تجاری این کشور با تهران باشد. کدام شرکتی در زمینه انرژی یا فعالیت های دیگر خطر از دست دادن بازار سعود ی ها یا قطری ها را به امید منبع در امدی در ایران می پذیرد؟ کشوری که توان بانکی و مالی ان طی چهل سال تحلیل رفته است. کدام کشور غربی حاضر است در لیست سیاه بازار فعلی و چشم انتظار بازار بالقوه در کشور دیگر باشد؟

عربستان سعودی ، قدر قدرت؟

عربستان سعودی برای نشان دادن گوشه ای از توان اقتصادی خود با گشودن نماد  بورس شرکت ارامکو به ارزش هزار میلیارد دلار و اندوخته 15 درصدی از ذخیره نفتی جهان بالغ بر 265 میلیارد بشکه اخیرا اظهار وجودی کرد.این کشور موفق شد سر کردگی ائتلاف را در خلیج فارس به دست اورد. این بازی را امریکا با حمایت از بازگشت ایران به صحنه بین المللی به هم زد. در نتیجه اعتماد از متحد تاریخی سلب و نگاه به سمت فرانسه جلب شد. دلیل ان هم دعوت سال گذشته از فرانسوا اولاند به اجلاس شورای همکاری کشور های خلیج فارس بود که یک پیروزی سیاسی تلقی گردید.

با دامن زدن به این بحران دیپلماتیک، به بهانه حمله به سفارتخانه ، عربستان سعودی دوستان و شرکای خود را در برابر یک گزینه قرار خواهد داد؛ موافقت یا مخالفت با او. میانجیگری به نظر نمی رسد فعلا ممکن باشد؛ روسیه،عراق و ترکیه مساعی جمیله خود را بدون نتیجه به کار بردند. فرانسه سیاست "منتظر باش و ببین " را برگزیده است.برای فرانسه که علنا در مذاکرات هسته ای از منافع رژیم های سلطنتی خلیج فارس دفاع کرده چه گزینه ای باقی می ماند؟ نگرانی این است که این موضع گیری چندان دوام پیدا نکند. در واقع ، روحانی رییس جمهور در روز های اتی در سفر رسمی به فرانسه مهمان این کشور خواهد بود. در وضع تنش کنونی ، این بازدید ممکن است از دید متحدان و شرکای فرانسوی خلیج فارس بسیار بسیار بد جلوه کند. به تاخیر  انداختن این سفر هم نشانه ضعف دیپلماسی فرانسه خواهد بود.

من در 2013 مقاله ای درباره شکست مذاکرات ایران و1+5 تحت عنوان " راحتی وضع موجود" منتشر کردم ولی وضع موجود انزوای ایران با امضای توافقنامه هسته ای در ماه ژوئیه گذشته به پایان رسید. در این سونامی دیپلماتیک و راهبردی ، عربستان سعودی بدون شک احساس می کند که متحدان تاریخی او به این کشور خیانت کرده اند و حاکمیت ان در خطر است . بنابراین، بران شد که ان ها را بر سر دو راهی انتخاب (سوفی) سیاسی و اقتصادی قرار دهد . این موضع گیری دوسویه به نظر نمی رسد فرصتی برای میانجیگری یا تغییر وضع فراهم کند. دیوار بی اعتمادی هم چنان بلند است . کدورت و دلخوری تاریخی و انباشته، امروز با چهره ای نظری فرصت ظهور یافته است. یک هفته از اغاز این بحران بی سابقه دیپلماتیک می گذرد و خیلی هوشمندی می خواهد تا بتوان نتایج ان را پیش بینی کرد.

1.اشاره به  داستان و فیلمی به همین نام که در ان سوفی در برابر تهدیدات نازی ها  ناگزیر شد بین مرگ پسر و دختر خود و اعزام ان ها به اتاق های گاز یکی را انتخاب کند.

Le Club est l'espace de libre expression des abonnés de Mediapart. Ses contenus n'engagent pas la rédaction.